Search
Search

شرح مقصوره ابن دريد

نبذة عن كتاب شرح مقصوره ابن دريد

شماره بازیابی: 8951/16
شماره مدرک کتابخانه مجلس: IR‮‭10-21126‬‬
زبان اثر: عربي
عنوان و نام پديدآور: شرح مقصوره ابن درید [نسخه خطی]
کاتب: میرزا علیرضای رشتی مستوفی دیوان
نام خاص و کميت اثر: 85پ – 106ر.
قطع: ‮شش، ‭235‬، یک برگ، ‭17/9‬*‭28/6‬، ‭27‬ سطر، ‭10/5‬*‭20/5‬‬.
يادداشتهاي کلي: (بنا بر نوشته فرهاد میرزا نام کاتب در آغاز نسخه آمده است).
آغاز، آغازه، انجام، انجامه: 1الحمدلله رب العالمین و صلوته و سلامه علی محمد و آله الطاهرین و بعد قال ابوبکر محمد بن الحسن بن درید یمدح الامیر عبدالله بن میکال و اخا:
یا ظبیه اشبه شیء بالمها/ راتعه بین العقیق و اللوی
1یا حرف النداء و اشبه افعل التفضیل من الشبه و المها جمع مهاه و هی البقره الوحشیه و رابعه اسم فاعل من الربع… اعرابه قوله یا ظبیه منادی نکره و الباء تتعلق بقوله اشبه و اشبه منصوب.
2و نصبه تقدیری و هذان البیتان و اللذان قبلهما فی وصف نفسه بمکارم الاخلاق و الصبر علی مقاساه الشداید و اطلاعه علی الزمان و اهله بالتجارب و ممارسه الخطوب و النوایب و هذا آخر ما قصدنا ایراده فی شرح ابیات هذه القصیده الطنانه الغراء و الحمدلله اولا و اخرا و ظاهرا و باطنا و الصلوه علی سید الابرار و خیر الاخیار محمد العربی الهاشمی و اله المعصومین الاطهار.
3و قد فرغت من کتابه هذه النسخه ضحوه یوم السبت السادس و العشرین من صفر المظفر من شهور سنه 1250 من الهجره النبویه و السلام خیر ختام.
کتابت این رساله آغاز شده در 15 صفر و پایان یافته در پیش از ظهر شنبه 26 صفر 1250ق.
تزئینات متن:عناوین و نشانیها و در بعضی از رساله‌های گزارشی ابیات اصلی به قلم شنگرف.
عناوین پیش از رنگ‌نویسی در حاشیه با قلم سیاه نوشته شده بوده است.
تزئینات نسخه:سطراندازی شده با قلم آهنی.
رکابه نویسی:دارد.
نوع کاغذ:حنایی آهار مهره نازک.
تزئینات جلد:‮میشن قهوه‌ای مقوایی ساده. قطر: ‭3/2‬‬.
جزوها 8 برگی.
بالای بیشتر صفحات جملات و کلماتی همچون «هو»، «یا علی مدد»، «یا علی ادرکنی»، «رب یسر یا علی مدد»، «رب یسر» و مانند آنها نوشته شده است.
در آغازین برگ نسخه فرهاد میرزا کاتب نسخه را هم معرفی کرده است: «هو. این مجموعه که مشتمل بر اشعار عرب و مکاتیب و خطب ادبا و شعرا و فصحاست از اول تا آخر بخط مرحوم مغفور میرزا علیرضای رشتی مستوفی دیوان اعلی است. کتاب کوشی الروض خطت سطوره/ ید ابن هلال عن فم ابن هلال// و هممت به حتی توهمت لفظه/ نجوم لیال ام سموط لال، در دارالخلافه طهران – صانها الله عن الحدثان – در شهر صفر المظفر. اللهم اختمه بالخیر و الظفر سنه اربع و ستین و ماتین بعد الالف داخل کتابخانه این بنده درگاه جهانیان پناه شد بالبیع الشرعی و تملک الملی. اللهم انفعنا من فوایده و فرائده و شوارده و قصایده و انا العبد المذنب العاصی».
نقش مهر فرهاد میرزا در صفحه خاتمه آخرین رساله مجموعه هم دیده می‌شود.
برگ 5ر (از الحاقات آغاز نسخه) یادداشت فرهاد میرزا در پنجشنبه 11 شعبان 1264ق در طهران.
در برگ آخر نسخه تاریخ و ماده تاریخ وفات محمد شاه قاجار به خط فرهاد میرزا در شب سه‌شنبه 6 شوال المکرم 1264ق در قصر جدید محمدی المبنیه فی غربی التجریش من قراء شمیران از شب مزبور دو ساعت و سی و پنج دقیقه گذشته در سن 41 سال و یازده ماه قمری. با این ماده تاریخها «العاقبه للمتقین» و «محمد پادشاه در قصر جدید مرد».
نسخه کامل است.
2در حاشیه تصحیح شده.
با حاشیه‌نویسی فراوان.
میزان حاشیه‌ها در رساله‌ها مختلف متفاوت است. مثلا شرح دیوان امروالقیس بیشترین یادداشتهای توضیحی را در کناره صفحات و میان سطور دارد.
در حاشیه برگ 146ر دو بیت شعر به خط کاتب نسخه با این تاریخ در ذیل آن: «در منزل ابخوری از توابع دامغان باتمام رسید تحریرا سلخ ربیع الاول ستع1250.
نسخه دیگری از این شرح که در سال 762ق کتابت شده در کتابخانه رضا رامپور، ش 4196 موجود است.
نک: معهد المخطوطات، ادب، 4/ 207 – 208.
این رساله جزو قسمت فهرست مطالب مجموعه است.
وضعیت استنساخ نسخه: کاتب در حاشیه بالای سمت چپ برگ 85ر نوشته: «بتاریخ پانزدهم شهر صفر المظفر برای رفع بیکاری و اشتغال خاطر شروع باستکتاب نسخه شرح قصیده مقصوره ابن درید شد و من الله الاستعانه.
يادداشتهاي مربوط به مشخصات ظاهري اثر: نوع خط:نستعلیق شکسته‌آمیز.
يادداشتهاي مربوط به نسخه موجود: 1در برگهایی که بین رساله‌ها سفید مانده‌اند اثر سطراندازیها کاملا واضح و مشخص است.
مشخصات اثر:
یادداشتهای تملک:
شکل و سجع مهر:
متن يادداشت:
در آغازین برگ نسخه یادداشت تملک فرهاد میرزا.
خریداری کتابخانه پیش از سال 1230ش.
زیر تملک فرهاد میرزا مهر بیضوی کوچک او به نقش: «نایب الایاله» با تاریخی که ظاهرا 1252 باشد.
برگ 5ر مهر چهارگوش طغرا مانند فرهاد میرزا با نقش: «نایب الایاله 1264» به خط ثلث.
يادداشتهاي مربوط به نمايه ها، چکيده ها و منابع اثر: ماخذ فهرست: جلد 1/29، صفحه 455-456.
يادداشتهاي مربوط به خلاصه يا چکيده: نام مجموعه در ابتدا «مجموعه رسایل و اشعار و شرح قصاید عربی» نوشته شده است.
صحافي شده با: قصیده نشاطی خان1035289
موضوع (اسم عام يا عبارت اسمي عام): ادبیات
تاريخ: 20120904
محل و شماره بازیابی: 122401

بيانات كتاب شرح مقصوره ابن دريد

اللغة

عربي

العنوان

شرح مقصوره ابن دريد

, ,

شارك مع الأخرین :

تعليقات

اترك تعليقاً

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *

اترك تعليقاً

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *

کتب ذات صلة

للتحمیل اضغط هنا

الرابط المباشر

شارک مع الآخرین :